Sociale interactie van Tauroskalveren: wat leren we van hun eerste levensmaanden?

Afgelopen seizoen onderzocht Petra Lange, in het kader van haar afstudeerproject aan Hogeschool Van Hall Larenstein, de sociale interactie van Tauroskalveren in hun eerste levensmaanden. Het doel was om beter te begrijpen hoe kalveren zich ontwikkelen binnen de kudde en wat dit betekent voor ons beheer en onze rewilding-doelen.

Wat is onderzocht?

Vijf maanden lang observeerde Petra de kalveren van 0 tot 12 maanden oud in twee kuddes. Tijdens vaste observatiemomenten werd genoteerd wat de kalveren deden: drinken bij de moeder, rusten, spelen, grazen of contact zoeken met andere dieren. Ook werd vastgelegd met wie zij contact hadden. Zo ontstond een duidelijk beeld van hoe de sociale wereld van een kalf zich ontwikkelt.

Wat zijn de belangrijkste resultaten?

Uit het onderzoek kwamen drie duidelijke conclusies.

1. Sterke moeder-kalfband in de eerste maanden 
In de eerste levensmaanden (0-3 maanden) richten kalveren hun gedrag voornamelijk op de moeder. Zij vertoonden vooral afhankelijkheidsgericht gedrag, zoals zogen, volgen en het opzoeken van nabijheid. Dit past bij wat we weten uit wetenschappelijk onderzoek naar wilde runderen: jonge kalveren zijn sterk afhankelijk van hun moeder voor bescherming en veiligheid. 

2. Spel is belangrijk voor sociale ontwikkeling 
Jonge kalveren waren ook actief aan het spelen met leeftijdsgenoten. Dit spel bestond uit rennen, kopstoten en elkaar uitdagen. Spel helpt bij het ontwikkelen van motorische vaardigheden en sociale grenzen. Kalveren leren hoe hard zij kunnen duwen zonder dat het uitloopt op echte agressie. 

3. De kudde voedt mee op 
Naarmate kalveren ouder werden (vanaf ongeveer 4 maanden), gingen zij steeds vaker interacties aan met andere groepsleden naast de moeder. Deze interacties bestonden onder andere uit volgen, benaderen en verzorgend gedrag. Dit laat zien dat kalveren zich ontwikkelen van moedergericht naar meer groepsgericht sociaal gedrag.

Petra: “Ik heb het onderzoek als heel leerzaam en interessant ervaren. Het was bijzonder om de kalveren van dichtbij te observeren en te zien hoe hun gedrag zich ontwikkelt en hoe belangrijk sociale interacties daarbij zijn. Dit heeft mijn kennis en interesse in sociaal gedrag van runderen verder versterkt.”

Wat betekent dit onderzoek voor ons werk?

Kuddebeheerder Marit Hidding: “Het onderzoek bevestigt dat Taurossen sterke sociale dieren zijn. De toenemende onafhankelijk van moeder en groeiende geborgenheid van de kudde maken de dieren al op jonge leeftijd weerbaar en aanpasbaar. Voor rewilding is dit belangrijke kennis. Het laat zien dat kalveren ruimte en rust nodig hebben om natuurlijk gedrag te ontwikkelen. Door deze inzichten kunnen we beter onderbouwen waarom grote, aaneengesloten leefgebieden belangrijk zijn voor rewilding-projecten. Daarnaast bevestigd het dat natuurlijke kuddestructuren niet alleen bijdragen aan ecologische processen, maar ook aan het welzijn en de weerbaarheid van de dieren zelf”.