“Soms dachten we echt: dit gaat niet meer lukken”

De export van Taurossen naar Denemarken bleek een van de meest complexe trajecten die Grazelands ooit heeft doorlopen. Waar eerdere exporten naar onder andere Roemenië, Kroatië, Spanje en Portugal relatief soepel verliepen, bracht Denemarken een heel nieuw speelveld met zich mee. We spreken Ronald Goderie en Lieke Janssen over de uitdagingen, de onzekerheden en de lessen die zij meenemen uit dit intensieve traject.

Introductie

In augustus 2025 vertrokken uiteindelijk 30 Taurossen richting het Deense natuurgebied Saksfjed Vildmark van Hempel foundation op het eiland Lolland. Aan die export ging ruim anderhalf jaar voorbereiding vooraf. Wat maakte dit project zo bijzonder?

Jullie brengen al jaren Taurossen naar ander landen in Europa.  Waarom was Denemarken anders vanaf het begin?

Ronald: “Bij eerdere exporten hadden we natuurlijk ook te maken met regels en gezondheidseisen, maar bij Denemarken merkten we al snel dat de veterinaire eisen veel strenger lagen. Er gaan heel veel runderen (stierkalfjes) van Denemarken naar andere landen, maar er worden nauwelijks runderen naar Denemarken geëxporteerd. Denemarken heeft een hogere veterinaire status dan Nederland en onze opdrachtgever had nog veel aanvullende wensen. Dat maakte het meteen een uitzonderlijk traject.”

Wisten jullie vooraf al dat het zo ingewikkeld zou worden?

Lieke: “We verwachtten wel extra werk, maar niet dat het zóveel impact zou hebben. Met name de  onduidelijkheid vooraf, maar ook gedurende het proces, maakte het lastig. Omdat er nauwelijks tot nooit runderen geïmporteerd worden in Denemarken, waren de eisen vooraf niet geheel duidelijk en, zoals later bleek, ook niet compleet. Gedurende het traject veranderde de eisen meermaals, wat een behoorlijke logistieke en praktische impact had. Steeds kwamen er nieuwe vragen, aanvullende onderzoeken of veranderende omstandigheden bij. Vooral de komst van blauwtong maakte alles ineens nog veel complexer.”

Wat waren de grootste obstakels onderweg?

Ronald: “Vooral het enorme aantal veterinaire controles en bloedonderzoeken. Er zijn monsters onderzocht in Nederland, Duitsland én Denemarken. Iedere stap moest opnieuw worden afgestemd met verschillende instanties.” En daarnaast hadden we ook gewoon pech. In de quarantainestal waar we dieren naar toe brachten bleken maar liefst drie knutjes gevonden (die blauwtong kunnen overbrengen). Dat betekende terug naar af en opnieuw testen. Ook was er een dier tussendoor geglipt die antistoffen tegen een (betrekkelijk onschadelijk) runderziekte had, zo bleek in de quarantaine. Opnieuw terug naar af.”

Welke impact had blauwtong op het proces?

Lieke: “Dat veranderde eigenlijk alles. Vanaf het moment dat blauwtong opdook in Nederland moesten de dieren beschermd worden tegen besmetting. Daardoor waren we verplicht de dieren in officiële TVBI-quarantainestallen te plaatsen. Er zijn maar 2 van dit soort quarantainestallen in Nederland, dus daarmee werd de afhankelijkheid van derden ook veel groter. Dat bracht veel extra organisatie, spanning en kosten met zich mee.”

Zijn er momenten geweest waarop jullie dachten dat het niet meer zou doorgaan?

Ronald: “Zeker. Meerdere keren zelfs. Soms leek het alsof we eindelijk groen licht hadden, en dan kwam er toch weer een nieuwe eis of onzekerheid bij. We hebben de quarantaine twee keer opnieuw moeten doen en dat leidde ook tot spanningen met de opdrachtgever. Tot op het allerlaatste moment bleef het spannend. Tijdens het traject ontstond de uitspraak: “het is pas zeker dat het gaat lukken als de klep van de vrachtwagen dicht is voor de export”. Een uitspraak die we vaak hebben herhaald samen!”

Hoe was dit traject persoonlijk voor jullie?

Lieke: “Het vroeg veel doorzettingsvermogen. Je bent continu aan het schakelen tussen klanten, laboratoria, autoriteiten en praktische organisatie. Dat kost energie, maar tegelijkertijd gaf het ook veel motivatie om het toch voor elkaar te krijgen. Je wordt er ook creatief van; iedere ingang die we weer vonden om een stap verder te komen gaf hoop. Al met al zijn we met twee stappen voorwaarts en steeds weer eentje terug, gekomen tot een geslaagde export.”

Wat deed het met jullie toen de vrachtwagen uiteindelijk vertrok?

Ronald: “Na anderhalf jaar voorbereiding eindelijk die dieren op transport zien gaan, dat was me een moment.  Het finale ‘klep dicht’, gaf een enorm gevoel van opluchting en trots! Een mijlpaal, zowel voor ons als voor de dieren.”

Wat hebben jullie geleerd van dit traject?

Lieke; “Een goede voorbereiding geeft een basis, maar flexibiliteit blijft hierbij ontzettend belangrijk . Je kunt nog zo goed plannen, maar bij internationale export kunnen omstandigheden snel veranderen.”

Zijn jullie na deze ervaring beter voorbereid op toekomstige exporten?

Ronald: “Absoluut. We hebben enorm veel kennis opgedaan over veterinaire processen, internationale regelgeving en crisismanagement. Dat nemen we mee naar volgende projecten.”

Waar zijn jullie het meest trots op?

Ronald: “Dat we ondanks alle hobbels zijn blijven zoeken naar oplossingen. Uiteindelijk staan er nu Taurossen in Denemarken die bijdragen aan natuurontwikkeling. Daar doen we het voor.”

Nieuwsgierig hoe de Taurossen zijn ontvangen in Denemarken? Lees hier verder en bekijk de video!